Anne ve baba eğitimi

1.DEHB hakkında elinizden geldiği kadar çok bilgi edinin
Bunun için en iyi yollar;
Çocuğunuzun tedavi sürecine katkısı olan insanlarla konuşun: doktorlar,psikologlar,öğretmenler…
DEHB hakkında kitaplar okuyun
İnterneti (güvenilir kaynaklara erişerek )kullanın...

2.Çocuğunuzun Dikkatini Çekin.Çocuğunuza talimat verirken, tüm dikkatinin sizin üzerinizde olduğundan emin olun.
Televizyonu / radyoyu / müziği kapatın
Çocuğunuza ismiyle seslenin
Küçük çocukların, nazikçe ellerinden tutun ve yüzünü kendi yüzünüze doğru döndürün.
Daha büyük çocuklara, yüzlerini görecek şekilde ‘’cephe’’den yaklaşın
Gözlerinin içine bakın
Anlaşılır bir şekilde, bağırmadan konuşun.
3.Olumlu olun. Ne yapmamaları gerektiğini söylemek yerine ne yapmaları gerektiğini söyleyin. ‘’Lütfen patateslerini ye’’ demek, ‘’patateslerinle oynamayı bırak’’ demekten daha etkilidir.
4.Kuralları açıkça belirleyin ve bunları yazın. Böylece kuralları neler olduğuyla ilgili tartışma yaşanmaz. Siz ve ailenizdeki diğer bireyler için gerçekten önemli olan kurallara odaklanın; daha az önemli olanlarla vakit kaybetmeyin.
5.Rutinler geliştirin. DEHB’si olan çocuklar rutinler daha iyi karşılık verirler, çünkü kendilerinden ne beklendiğiyle ilgili daha iyi fikir sahibi olurlar.
6.Çocuğunuzu övün.Bir görevi tamamladığında veya iyi davrandığında ne kadar memnun olduğunuzu söyleyin.Övgü,övülen davranışın hemen arkasından gelmeli,saatler yada günler sonra değil.
DEHB’si olan çocuklar kendileri hakkında kötü hissettikleri için ‘’kötü’’ davranabilirler. Aynı biçimde, kötü davrandıkları için de kendileri hakkında kötü hissedebilirler. Onları övmek kendileri hakkında iyi hissetmelerini sağlar ve bu kısır döngüyü engeller.
7.Ödüllendirin. Bir ödül planı hazırlayın. Çocuğunuz her iyi davranışı için puan kazanır, belirli bir puana eriştirdiklerinde istediği ve önceden üzerinde anlaşılmış bir şeyi alabilir. Puanları takip etmek için istediğiniz herhangi bir şeyi kullanabilirsiniz – bir kartona yapıştırılmış altın rengi yıldızlar, kavanoz içinde biriktirilen plastik jetonlar (düğmeler) vb.
Hem kısa dönemli (örn. Uzun bir araba yolculuğunda uslu durduğu her 10 dk. İçin 1 puan) hem de uzun dönemli (örn. Bir hafta boyunca tüm ödevlerini zamanında tamamlaması için 10 puan) ödül planları hazırlayabilirsiniz. Bu planları ‘’anlaşma kartları’’ üzerine yazabilir ve bu kartları buzdolabının veya bir mutfak dolabının üzerine asabilirsiniz. Böylece hem çocuğunuz hem siz anlaşmanın ne olduğunu hatırlarsınız.
Örnek:
Çocuk yapmasını istediğiniz bir şeyi yaptığında:
Odasını bir hafta boyunca düzenli tuttuğunda
5 gün artarda 10 dk. İçinde giyinmiş olduğunda
Bir hafta boyunca telefonla konuşurken annesini rahatsız etmediğinde
Karşılığında istediği bir şeyi elde eder:
1. İnternette fazladan 15 dk.
2. İstediği bir DVD’yi kiralamak/almak
3. Dışarıda 30 dk. Fazladan oynamak

8. Huzur planı. Evde stresi ve karşılıklı gerginliği sonlandırmak için bazı düzenlemeler yapın. Eğer çocuğunuzla birlikte alışverişe çıkmak sizin için çok zorsa, alışverişi kendi başınıza huzur içinde yapabileceğiniz bir zaman ayarlayın. Eğer birlikte yapacağınız uzun bir araba yolculuğu size korku dolu anlar yaşatıyorsa, bunu molalarda farklı şeyler yapabileceğiniz 2 ya da daha fazla kısa yolculuğa bölmeye çalışın
9.İyi olukları alanlara odaklanın. Onu överek ve onu iyi olduğu alanlarda cesaretlendirerek çocuğunuzun kendine olan güvenini artırın
10.DEHB’si olan çocuklarla başa çıkmanın püf noktası ‘’yapamaz’’ ile ‘’yapmak istemiyor’’ arasındaki farkı bilmektir. Sırasını beklemeden konuşmak, kendisine verilen talimatları unutmak, organizasyon eksikliği, dikkatinin kolayca dağılması-bunlar DEHB’nin bir parçasıdır.Bunların üzerinde çalışabilir ve gelişme sağlanabilir. Bilerek ve isteyerek yapılan yaramazlıklar değillerdir. Ancak DEHB’si olanlar da dahil tüm çocuklar bazen bilinçli olarak yaramazlık yaparlar. Ebeveynleri olarak ‘’yapamaz’’ ile ‘’yapmak istemiyor’’ arasındaki farkı söyleyebilecek en uygun kişiler sizlersiniz.
11.Nasıl hissettiğinizi açıkça söyleyin. Çocuğunu doğrudan eleştirmek yerine (örn. Yaramazlık yapıyorsun!), davranışlarının sizi nasıl etkilediğinden bahsedin (örn. …. yaptığında bu beni gerçekten çok üzüyor.)
12.Tartışmalardan kaçının. Açıkça belirlenmiş kurallar vardır. Bunları siz de biliyorsunuz, çocuk da biliyor. O kadar!
13.Üçe kadar sayın. Örneğin çocuğunuz başka bir çocuğun oyuncağını aldığında ‘’……lütfen dinozoru …..’a geri ver. Üçe kadar sayacağım.Bir…(5 saniye bekleyin) İki…. (daha kuvvetli) … üç.’’
14.Mola verin. Çocuğunuz fazla yaramazlık yaptığında sakinleşmesi için (ve sizin de sakinleşmenize zaman tanımak için) belirli bir süreliğine (örn. 5 veya 10 dk.) önceden belirlediğiniz bir yere – bir sandalye, bir köşe vb.- gönderin. Mola sırasında çocukla konuşmayın ve sorularını cevaplandırmayın. Süre dolduktan sonra problem hakkında daha fazla konuşmayın. Eğer çocuk mola almayı reddederse, bilgisayar oynamak veya top oynamak için dışarı çıkmak gibi bir ayrıcalığını elinden alacağınızı belirtin. Eğer gerekirse, söylediğinizi yapın. Kendi başlarına kalmak istediklerinde kullanmaları için ‘’lütfen rahatsız etmeyin’’ işareti kullanabilirler. Çocuğunuzu bu kartları boyamaları ve süslemeleri konusunda cesaretlendirin.
15.Kendinize dikkat edin. DEHB’si olan bir çocuğun anne-babası olmak yıpratıcıdır ve zaman zaman bunaltıcı olabilir.Fırsat buldukça kendinize ayıracağınız birkaç saatlik hatta birkaç günlük boş zamanlar yaratmaya çalışın. Sabrınız her an taşabilecekken, iyi bir ebeveyn olmaya çalışmak kolay değildir.